Vanwege het Corona virus is het nog onduidelijk hoe het onderwijs precies verzorgd gaat worden. Zie voor de actuele informatie de betreffende vakpagina’s op Blackboard/Brightspace.

Studiegids

nl en

Film en filosofie

Vak
2013-2014

Toegangseisen

Propedeuse BA geesteswetenschappen.

Beschrijving

Film filosofie is een snel groeiend deelgebied van de hedendaagse media theorie, dat zich bevindt op het raakvlak met de filosofie van de kunst. Waar film theoretici vanaf het eerste uur een beroep hebben gedaan op filosofische denkkaders om film te begrijpen, kunnen we met name sinds de jaren ’80 ook vanuit de filosofie een groeiende interesse waarnemen in film. Deze interesse is op zich niet nieuw; door de tijd heen hebben filosofen, afhankelijk van hun visie en subdiscipline, altijd een beroep gedaan op kunstvormen en -uitingen om hun denkkaders te ontwikkelen en verfijnen. Toch is de opkomst van het veld vanaf met name de jaren ’80 opmerkelijk te noemen, met name omdat film studies zich, als typisch interdisciplinair vakgebied, lange tijd – los van de filosofie – in verschillende andere richtingen had ontwikkeld. De steeds dominanter wordende rol van technologisch gemedieerd beeld en geluid ten aanzien van onze perceptie (in het algemeen, en van tijd, ruimte en het zelf in het bijzonder), heeft filosofen ertoe genoopt film tot onderwerp van filosofische reflectie te maken. Tegelijkertijd heeft deze ontwikkeling bij film, en met name ook bij nieuwe media theoretici, juist een interesse los gemaakt in het filosofisch debat omtrent vraagstukken als waarneming, belichaming, zijn en tijd, alsook omtrent ethisch sociale onderwerpen zoals gemeenschap, emancipatie, politiek en verantwoordelijkheid.

Tijdens dit college close-readen we het werk van een select aantal film-filosofen (een nader te bepalen keuze uit o.a. Cavell, Carroll, Deleuze, Sobchack, Marks, Žižek, Rancière en Badiou). In lijn met het hedendaags film filosofisch debat zal het accent daarbij liggen op twee (dominante) invalshoeken. Aan de ene kant zullen we de hernieuwde interesse doorlichten in belichaamde waarneming vis-à-vis technologisch gemedieerde tijd en ruimte, zoals deze is terug te vinden in het werk van onder andere Gilles Deleuze, Vivian Sobchack en Laura Marks. Aan de andere kant zullen we stil staan bij de heroverweging van de relatie tussen beeldcultuur en sociaal politieke engagement, zoals deze centraal staat in het werk van onder meer Slavoj Žižek, Jacques Rancière en Alain Badiou.

Leerdoelen

Bij afronding:

  • heeft de student voldoende kennis van de besproken tendensen binnen het film-filosofisch debat;

  • kan de student film-filosofische teksten als zodanig herkennen, plaatsen en begrijpen;

  • is de student in staat complexe film-filosofische teksten te close-readen;

  • kan de student aan de hand van deze close-readings het kern argument van een auteur vatten, in eigen woorden reproduceren (parafraseren), duiden en op gepaste wijze evalueren en becommentariëren.

Rooster

Collegerooster

Onderwijsvorm

Werkcollege

Toetsing

Midtermopdracht (50%) en gestuurde schrijfopdracht (50%)

Blackboard

Blackboard wordt gebruikt voor mededelingen, het ter beschikking stellen van literatuur en/of ander studiemateriaal, voor safe-assign, en waar van toepassing voor wekelijkse lees- en schrijfopdrachten, discussiefora, peerfeedback, en het stellen van tussentijdse vragen aan docent en/of medestudenten.

Literatuur

Selectie uit:

  • Deleuze, Gilles. Cinema 1: The Movement-Image. Trans. Hugh Tomlinson & Barbara Habberjam. London and New York: University of Minnesota Press, 1986.

  • Deleuze, Gilles. Cinema 2: The Time-Image. Trans. Hugh Tomlinson & Robert Galeta. Minneapolis & London: University of Minnesota Press, 1989.

  • Dourish, Paul. Where the Action Is: The Foundation of Embodied Interaction. Cambridge, Mass. and London: MIT Press, 2004.

  • Marks, Laura U. The Skin of the Film: Intercultural Cinema, Embodiment, and the Senses. Durham, NC and London: Duke University Press, 2000.

  • Rancière, Jacques. De Fabel van de Cinema. Trans. Aukje van Rooden. Amsterdam, Octavo Publicaties, 2010

  • Rancière, Jacques. De Toekomst van het Beeld. Trans. W. v.d. Star. Amsterdam, Octavo Publicaties, 2010.

  • Rancière, Jacques. The Emancipated Spectator. Trans. G. Elliott. London, New York, Verso, 2009.

  • Sobchack, Vivian. Carnal Thoughts: Embodiment and Moving Image Culture. Los Angeles: University of California Press, 2004.

  • Sobchack, Vivian. The Address of the Eye: A Phenomenology of Film Experience. Princeton: Princeton University Press, 1992.

  • Slavoj Žižek. Organs Without Bodies: On Deleuze and Consequences, New York, London: Routledge, 2003.

  • Slavoj Žižek. The Art of the Ridiculous Sublime, On David Lynch’s Lost Highway, Walter Chapin Center for the Humanities: University of Washington, 2000.

  • Slavoj Žižek. “It Came From Inner Space” Lacan.com, 1999. URL: http://www.lacan.com/zizekthing.htm

  • Slavoj Žižek. “Fantasy as a Political Category: A Lacanian Approach.” Journal for the Psychoanalysis of Culture and Society. 1. 2. (1996): 77- 85.

Aanmelden

Via uSis.

Informatie en inschrijving voor keuzevakken kun je hier.

Studeer je aan een andere universiteit en wil je inschrijven voor keuzevakken bij Film- en Literatuurwetenschap te Leiden, dan kun je dat doen met behulp van het Formulier Gaststudent. Niet-Leidse studenten kunnen meer informatie over keuzevakken inwinnen bij het Studiepunt.

Aanmelden Studeren à la carte en Contractonderwijs

Contractonderwijs

Contact

Mw. Dr. P. Hesselberth

Opmerkingen

Voor meer informatie, zie ook de eigen website van de opleiding Film- en literatuurwetenschap.