Studiegids

nl en

Participatie: Theorie en Methoden

Vak
2026-2027

Toegangseisen

Geen

Beschrijving

In de erfgoedliteratuur en -praktijk kunnen twee perspectieven op participatie worden onderscheiden. Bij het eerste perspectief staat het idee centraal dat via participatie andere sociale waarden gerealiseerd kunnen worden. Bij de selectie van deze waarden hebben erfgoedexperts een leidende rol. In het tweede draait het om de notie dat erfgoed verband houdt met de constructie van identiteit. Gemeenschappen zouden er daarom zeggenschap over moeten krijgen en een centrale plek krijgen in erfgoedpraktijken. Om dat te verwezenlijken is democratisering nodig. Het eerste perspectief past bij beleidsuitvoering- en realisatie (coproductie); het tweede bij beleidsvoorbereiding (co-creatie).

Tijdens deze cursus wordt enige aandacht aan coproductie geschonken, maar de nadruk ligt op co-creatie. We doen dat vanuit bestuurskundige theorie rond interactive governance. De keuze om juist naar deze discipline te kijken is weloverwogen. In de erfgoedstudies is de belangstelling voor participatie relatief recent, terwijl er in de bestuurskunde al ruim vijftig jaar aandacht aan dit thema wordt besteed, zodat er een behoorlijk corpus aan theorie en methoden is ontwikkeld.

Interactive governance rond erfgoed wordt belicht vanuit vier theoretische clusters: ‘burgerparticipatie’, ‘stakeholderparticipatie’, ‘besturen van publieke goederen’ en ‘besturen van common pool resources’. Aandacht voor coproductie is er door te kijken naar motivatietheorie en vrijwilligers. Het draait hierbij niet louter om de vraag hoe via deze ‘lenzen’ participatie begrepen kan worden, maar ook wat dat betekent voor de erfgoedpraktijk. De besproken theorieën en methoden dienen als bouwstenen voor de cursus ‘project’.

Vak opbouw
Deze cursus bestaat uit hoor- en werkcolleges. In de hoorcolleges worden theorieën en modellen rond erfgoedparticipatie en interactive governance besproken. In de werkcolleges worden die toegepast.

Leerdoelen

Na het succesvol afronden van deze cursus kunnen studenten:

· benoemen wat er onder interactive governance wordt verstaan; · het verschil tussen co-creatie en coproductie uitleggen; · verschillenden vormen van interactive governance onderscheiden; · reflecteren op de waarde van erfgoedparticipatie; · bestuurskundige methoden en technieken rond interactive governance en participatie toepassen

Rooster

De roosters zijn beschikbaar via MyTimetable

Onderwijsvorm

Negen hoorcolleges en acht werkcolleges.

Toetsing en weging

De cursus wordt afgesloten met het schrijven van een paper waarin de studenten kritisch reflecteren op de behandelde theorieën en methoden, alsook reflecteren op de waarden en het nut van participatie in de erfgoedsector. In week 8 kunnen studenten vragen stellen over hun concepttekst aan de docent tijdens een paper clinic. De feedback die zij hierop van studenten en de docent krijgen dient als input voor het uiteindelijke paper.

Het eindcijfer voor deze module komt als volgt tot stand:

  • 90% beoordeling paper (individueel): wordt beoordeeld met een voldoende of een onvoldoende

  • 10% inzet gedurende werkcolleges

De herkansing bestaat uit een nieuw paper.
Deadlines worden aan het begin van de cursus gecommuniceerd.
Bij het bekendmaken van de uitslag van het tentamen wordt aangegeven op welke wijze en op welk tijdstip de inzage en nabespreking van het tentamen plaatsvindt.

Deadlines
Nader bekend te maken.

Literatuurlijst

Het Nederlandstalige handboek over erfgoedparticipatie komt in het voorjaar van 2026 beschikbaar en t.z.t. zullen de gegevens bekend worden gemaakt.

  • Jeroen Rodenberg et al. (in voorbereiding) Handboek erfgoedparticipatie.

Naast het handboek wordt de volgende literatuur (of hoofdstukken hieruit – zie daarvoor de studiehandleiding) gebruikt:

  • Arnstein, S.R. 1969. ‘A Ladder of Citizen Participation’, Journal of the American Institute of Planners 35(4): 216–24.

  • Bertacchini, E. et al. (Eds). 2012. 2012b. ‘Defining Cultural Commons’, in E. Bertacchini, G. Bravo, M. Marrelli and W. Santagata (eds), Cultural Commons: A New Perspective on the Production and Evolution of Cultures. Cheltenham/Northampton, MA: Edward Elgar Publishing, pp. 3–18.

  • Brandsen, T, en M. Honingh. 2015. Distinguishing Different Types of Coproduction: A Conceptual Analysis Based on the Classical Definitions, Public Administration Review 76 (3): 427-435.

  • Clary, E. G., R.D. Ridge, A.A. Stukas, M. Snyder, J. Copeland, J. Haugen. 1998. Understanding and assessing the motivations of volunteers: A functional approach. Journal of Personality and Social Psychology 74(6): 1516–1530.

  • Edelenbos, J. et al. 2006. Burgers als beleidsadviseurs. Amsterdam: Instituut voor publiek en politiek.

  • Hardin, G. 1968. ‘The Tragedy of the Commons’, Science 162: 1243–48.

  • Klijn, E.-H., and J.F.M. Koppenjan. 2015. Governance Networks in the Public Sector. Abingdon, Oxon en New York: Routledge.

  • Ostrom, E. 1990. Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge: Cambridge University Press. Hieruit: pp.1-18, 259-288.

  • Rodenberg, J. en Wagenaar, P. 2024. Critical understandings of heritage communities. In I. Saloul en B. Baillie (Eds.) The Palgrave Encyclopedia of Cultural Heritage and Conflict. (accepted, in press).

  • Salamon, L. 2002. ‘The New Governance and the Tools of Public Action: An Introduction’, in L. Salamon (ed.), The Tools of Government: A Guide to the New Governance. New York: Oxford University Press, pp. 1–47.

  • Van Gool, B. 2008. ‘Waarom beleidsparticipatie door “gewone” burgers meestal faalt: een reconstructie van de oorzaken van participatieve verdamping’, Res Publica: politiek-wetenschappelijk tijdschrift van de Lage Landen 50(1): 31–59.

  • Wagenaar, P., en Rodenberg, J. (2023). Interacting with governance: A public administration perspective on interactive governance for heritage studies. In J. Rodenberg, P. Wagenaar, en G.-J. Burgers (Eds.), Calling on the Community: Understanding Participation in the Heritage Sector, an Interactive Governance Perspective. (Explorations in Heritage Studies; Vol. 7). New York: Berghahn Books, pp. 28-52.

Inschrijven

Inschrijven via MyStudymap is verplicht.

Algemene informatie over aanmelding is te vinden op de pagina Inschrijven vakken en tentamens.

Contact

Opmerkingen

Het bijwonen van de hoor- én werkcolleges is verplicht. De student mag maximaal één hoorcollege en één werkcollege missen.