Eén op de 5 mensen krijgt vroeg of laat in zijn leven te maken met een hersenaandoening zoals autisme, encephalitis, hersenkneuzing, CVA, epilepsie, schizofrenie of dementie. Patiënten met een (vermeende) cerebrale aandoening worden vaak doorverwezen naar een klinisch neuropsycholoog. Deze is gespecialiseerd in het kwantitatief in kaart brengen van de aard, ernst en beloop van cognitieve (concentratiestoornissen, vergeetachtigheid, afasie etc.), emotionele- en gedragsstoornissen (karakterveranderingen, depressie e.d.) en de behandeling of het management hiervan. De klinisch neuropsycholoog beschikt derhalve over een gedegen kennis van de bouw, werking en beïnvloeding van het gezonde (ontwikkelende) en zieke brein.
Belangrijke klinisch neuropsychologische vraagstellingen zijn:
Is er sprake van (non)cognitieve functiestoornissen?
Worden de stoornissen veroorzaakt door een beschadiging van of storing in de hersenen?
Welke gevolgen hebben de stoornissen voor het dagelijks leven van de patiënt?
Zijn er therapiemogelijkheden?
De klinische neuropsychologie zal zich in de komende jaren steeds meer ontwikkelen tot een ‘evidence-based practice’, dat wil zeggen een wetenschappelijk beargumenteerd klinisch neuropsychologisch handelen dat gericht is op kwaliteitsverbetering, effectiviteit en doelmatigheid. Dit betekent dat de klinisch neuropsycholoog ook wetenschappelijk vaardig zal moeten zijn conform het ‘scientist-practitioner’-model.
In deze cursus maakt u kennis met
de functionele neuro-anatomie, neuropathologie, neuro(patho)fysiologie en neurofarmacologie van het brein
de fenomenologie en epidemiologie van de bekendste neurologische, psychiatrische en neuropsychologische ziektebeelden
vraagstellingen, methoden & technieken (neuropsychologische tests, klinisch EEG, (f)MRI e.d.)
medisch-ethische en juridische aspecten van de (klinische) neuropsychologie, en (5) recente klinisch wetenschappelijke ontwikkelingen. Een en ander zal worden gedemonstreerd aan de hand van casuïstiek en patiëntgebonden wetenschappelijk onderzoek van de afdeling/polikliniek Neuropsychologie van het LUMC (hoofd: Prof. dr. H.A.M. Middelkoop).
Coördinator
Mw. Dr. K. van der Hiele
Kamer 4B15
Tel.: 071 5276642 (op maandag, donderdag en vrijdag)
E-mailadres: hiele@fsw.leidenuniv.nl
Doelstelling(en)
Studenten zullen kennis maken met het brede werkveld van de klinisch neuropsycholoog, waarbij kennis van verschillende neurologische, psychiatrische en neuropsychologische aandoeningen, de achterliggende pathologie, als ook de gebruikte methoden en technieken voor diagnostiek en behandeling op de voorgrond staan.
Studenten zullen middels het verzorgen van een korte presentatie en het schrijven van een paper zelfstandig kennis maken met actuele ontwikkelingen binnen de klinische neuropsychologie.
Studiemateriaal
Kolb B & Whishaw IQ (2008) Fundamentals of Human Neuropsychology (6th edition, 2008). ISBN: 0-7167-9586-8.
Zie verder: www.neuropsychologie.leidenuniv.nl
Toetsing
Tentamen met 40 meerkeuze-vragen over zowel het boek als de hoorcolleges (in het Engels) & een paper over een actueel (klinisch) neuropsychologisch thema.
De Faculteit Sociale Wetenschappen heeft per 1 januari 2006 het systeem Ephorus ingevoerd dat docenten kunnen gebruiken om werkstukken van studenten systematisch op plagiaat te controleren. Zie ook de Nadere regels en richtlijnen, paragraaf 6.
Ingangseis/advies
De cursus is ingangsvporwaarde voor de masterspecialisatie Clinical Neuropsychology.
Onderwijsvormen
Er zijn 8 wekelijkse colleges van 2 uur waarin neuropsychologische theorie en de toepassing hiervan in de klinische en/of wetenschappelijke praktijk gecombineerd worden aangeboden. Naast de colleges zijn er parallelle, (verplichte) werkgroepen van eveneens 2 uur. Tijdens de werkgroepen – die een verbreding/verdieping vormen van de colleges – zullen aan bod komen een diagnostiekpracticum, patiëntdemonstraties (papieren- en video casuïstiek) en recente (wetenschappelijke) ontwikkelingen in de klinische neuropsychologie.
Inschrijving
Studenten dienen zich in te schrijven voor de werkgroepen behorend bij de cursus. Inschrijving voor de werkgroepen van het eerste semester vindt plaats via U-TWIST vanaf maandag 7 juli 10.00 uur tot maandag 25 augustus 10.00 uur. Inschrijving van de werkgroepen van het tweede semester vindt plaats in januari 2009.
NB: Inschrijving voor het tentamen kan tot uiterlijk 1 week van te voren via U-TWIST worden gedaan. Wie zich niet inschrijft, kan niet meedoen aan het tentamen.
Blackboard
Ja. Zie ook: www.neuropsychologie.leidenuniv.nl
Rooster
Roosters post-propedeuse: verdiepingsvakken – voltijd (pdf)
Roosters post-propedeuse: verdiepingsvakken – deeltijd (pdf)