Studiegids

nl en

Diagnostiek en assessment in opvoeding, onderwijs en hulpverlening

Vak
2008-2009

Coordinator

Mw. prof. dr. M. Segers.

Doel en inhoud

Deze cursus beoogt dat de studenten inzicht verwerven in de volgende vier vraagstukken:

  1. De plaats en de functie van diagnostiek en classroom assessment
  2. Het ontwikkelproces van diagnostische testen en classroom assessment instrumenten;
  3. De kwaliteit van diagnostische testen en assesssment instrumenten;
  4. Onderzoek van cognitieve factoren; van intelligentietesten, schoolvorderingstesten en classroom assessment.

Zodra kinderen ter wereld komen wordt er ‘gemeten’. Meteen worden bijvoorbeeld de grootte en het gewicht van het kind gemeten als eerste indicator van zijn ontwikkeling. In de daarna volgende dagen en jaren wordt voortdurend gemeten en dit om zeer uiteenlopende redenen. Voorbeelden zijn: het volgen van de motorische-, talige- en sociale ontwikkeling; het bepalen van deficiënties in het leervermogen van kinderen; het meten van inzicht van leerlingen in de leerinhouden van een bepaald vak; het meten van schoolvorderingen. Verschillende meetinstrumenten worden gebruikt zoals screeningslijsten, intelligentietesten, schoolvorderingstesten, schoolexamens enz.
Meet (of onderzoeks-) instrumenten worden niet lukraak ingezet. Vooreerst wordt bepaald op welke vraag (of vragen) de meting (of metingen) een antwoord moet geven. In de context van een klas (classroom assessment) wordt bepaald welke leerdoelen zullen worden gemeten en waarvoor de resultaten zullen worden gebruikt (bijvoorbeeld: vorderingstoetsen die helpen beslissen over het al dan niet doorstromen naar een volgende klas). Wanneer problemen of stoornissen worden gesignaleerd wordt als eerste stap in de hulpverlening op systematische wijze de diagnostische hulpvraag vastgesteld en geanalyseerd. Daarna wordt bepaald welke meet- of onderzoeksinstrumenten zullen worden gehanteerd. De ontwikkeling van deze instrumenten gebeurt op systematische wijze. Een belangrijk aspect bij de ontwikkeling en het gebruik van meet- of onderzoeksinstrumenten is de kwaliteit ervan. Deze bepaalt immers of de beslissingen die we nemen op basis van de resultaten van de meting/het onderzoek terecht zijn.
Deze cursus laat zien welke verschillende vragen er beantwoord worden middels diagnostiek en assessment, variërend van vragen met betrekking tot de normale ontwikkeling en stagnaties in die ontwikkeling tot vragen met betrekking tot de leervorderingen en de problemen die bij het leren kunnen ontstaan.
De cursus sluit aan bij het studieonderdeel Theoretische Orthopedagogiek en Leren op school en is een voorbereiding op de cursus Methoden van klinische diagnostiek (bachelor differentiatie Orthopedagogiek) en Leren, Assessment en Diversiteit (masterprogramma Onderwijskunde).

De volgende eindtermen van de Bacheloropleiding Pedagogische wetenschappen zijn van toepassing op dit onderdeel: 1.1, 1.2, 2.3, 2.4, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4.

Onderwijsvormen

De colleges bestaan uit een presentatie door de docent en werkgroepen. De presentatie door de docent heeft tot doel de studenten te introduceren in een thema, te ondersteunen in het schematiseren en overzicht te verwerven in de literatuur. Om studenten te helpen vaardig te worden in het kunnen hanteren van kennis en inzichten bij het interpreteren, analyseren en evalueren van praktijksituaties, maken de studenten aansluitend bij de presentatie kennis met de praktijk. Dat gebeurt via opdrachten zoals observaties, casusanalyses en afname en verwerking van vragenlijsten. Tijdens de colleges worden instructie en in werkgroepjes werken aan opdrachten afgewisseld.

Literatuur

Twee verplichte boeken:
Drenth, P.J.D. Sijtsma, K. (2006, 4de herziene druk).Testtheorie: Inleiding in de theorie van de psychologische test en zijn toepassingen. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum

Bovenstaande literatuur is gewijzigd!

Onderstaand boek (1) is nieuwe literatuur!

(1) Gregory, R.J. (2007). Psychological testing. History, Principles and Applications (5th edition). Pearson International Edition. ISBN: 0-205-50466-3

(2) Dochy, F., Heylen, L., Van de Mosselaer, H. (Eds.). (2002). Assessment in onderwijs. Nieuwe toetsvormen en examinering in studentgericht onderwijs en competentiegericht onderwijs. Utrecht: Lemma.
(3) Een elektronische reader (beschikbaar via blackboard)

Toetsing

De studenten worden individueel, schriftelijk getoetst. De toets bestaat uit een combinatie van inzichtvragen over de leerinhouden van deze cursus (MC-vragen) en van toepassingsvragen (korte open vragen) op basis van voor de studenten nieuwe casuïstiek.

In deel 2 nemen de studenten een vragenlijst af. De verwerking en bespreking van de resultaten worden gekoppeld aan de inhouden van de colleges en komen tijdens een college aan bod. Het inleveren van de vragenlijst is verplicht.

Rooster

Rooster

Inschrijving

Inschrijving via U-twist voor ALLE vakken en tentamens is verplicht.
Inschrijven voor een vak kan tot uiterlijk twee weken voor aanvang van het eerste college. Inschrijven voor het tentamen kan tot uiterlijk één week voor het tentamen. Zonder inschrijving kan men niet deelnemen aan het onderwijs of het tentamen.