Studiegids

nl en

Psychodiagnostiek

Vak 2010-2011

Toegangseisen

Er is geen formele ingangseis, maar voor het dynamisch interpreteren van testresultaten dienen de studenten theorieën die in het eerste jaar aangeboden zijn (op het gebied van de persoonlijkheids-, klinische, sociale, ontwikkelings- en cognitieve psychologie) te beheersen. Van hen wordt verwacht dat ze deze kennisgebieden uit het eerste jaar integreren bij de dynamische interpretatie van de testresultaten. Tevens wordt aangenomen dat de studenten goed op de hoogte zijn van termen uit de psychometrie, zoals testconstructie, normering (stanines, decielen, T-scores, etc.), betrouwbaarheid en validiteit.

Beschrijving

Deze cursus biedt een introductie in de psychodiagnostiek voor kinderen, jong-volwassenen en volwassenen. Studenten verwerven kennis en vaardigheden op het gebied van de psychodiagnostiek volgens de richtlijnen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek (BAPD) van het NIP.

In hoorcolleges, werkgroepen en practicumbijeenkomsten wordt aandacht besteed aan het diagnostische proces, hypothesevorming en toetsing, de intake procedure en verslaglegging. Hierbij staat informatie over diagnostische instrumenten, tests, vragenlijsten en observaties centraal. Besproken wordt onderzoek naar intelligentie en persoonlijkheid, psychopathologie, leerproblematiek, beroepsinteresse en professionele competenties. Aan de hand van opdrachten wordt praktische kennis opgedaan met hypothesetoetsende diagnostiek, de keuze van onderzoeksmiddelen en het interpreteren en rapporteren van de resultaten.

De cursus bestaat uit twee onderdelen: Jeugddiagnostiek en Volwassenendiagnostiek. Beide onderdelen hebben eigen coördinatoren. Zie bij contact.

Leerdoelen

Aan het eind van de cursus Psychodiagnostiek beschikt de student over:

  • Aantoonbare theoretische kennis over inhoud en verloop van het psychodiagnostische proces bij verschillende diagnostische vraagstellingen.
  • Aantoonbare kennis van en inzicht in het doorlopen van de verschillende stappen (intake tot en met advies) in het diagnostische proces, verkregen d.m.v. opdrachten.
  • Vaardigheden voor het opstellen en toetsen van diagnostische hypothesen.
  • Enige vaardigheid om diagnostische middelen (observatie, interview) en instrumenten (tests, vragenlijsten) te herkennen, te selecteren, te scoren en te interpreteren.
  • Vaardigheden om het psychodiagnostische proces (intake, hypothesen tot en met advies) in een verslag vast te leggen volgens de richtlijnen die ook gelden voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek, opgesteld door het NIP. Deze vaardigheden zijn niet alleen een goede voorbereiding op het verkrijgen van de BAPD tijdens de stage in de Masteropleiding, maar verhogen tevens de kansen van de student op de arbeidsmarkt.

Rooster

Psychodiagnostiek (2010-2011):

Onderwijsvorm

A. Jeugddiagnostiek

Werkvormen Jeugddiagnostiek:
Er zijn 4 hoorcolleges Jeugddiagnostiek, die gevolgd worden door een serie van 4 verplichte werkgroepen. In de hoorcolleges wordt niet alleen de literatuur behandeld, maar wordt ook aandacht besteed aan kennis die nodig is voor de werkgroepopdrachten Jeugddiagnostiek.

Toetsing Jeugddiagnostiek:
De opdrachten Jeugddiagnostiek worden via Blackboard bekend gemaakt en tellen voor 50% mee in het eindcijfer voor de gehele cursus Psychodiagnostiek. In de werkgroepen Jeugddiagnostiek wordt, afhankelijk van de opdracht, in kleine groepen of individueel aan een opdracht gewerkt. Het betreft groepsopdrachten in werkgroepen 1, t/m 4 (1/3 van 50%) en een individuele eindopdracht in de 5e week (2/3 van 50%). De groepsopdrachten Jeugddiagnostiek worden becijferd met een onvoldoende, voldoende of goed; de eindopdracht met een cijfer, wat uiteindelijk resulteert in een cijfer voor het onderdeel Jeugddiagnostiek.

De werkgroepen en opdrachten Jeugddiagnostiek zijn verplicht. Alle opdrachten (inclusief evt. herkansingen) dienen voor 20 december te zijn ingeleverd. Zo niet, dan dient het deel Jeugddiagnostiek volgend studiejaar in het geheel overgedaan te worden.

B. Volwassenendiagnostiek

Op de verworven kennis en vaardigheden uit het onderdeel Jeugddiagnostiek (o.a. het diagnostische proces, hypothesetoetsende model, selectie van het instrumentarium, etc.) zal in het Volwassenendeel voortgebouwd worden.

Werkvormen Volwassenendiagnostiek:
Er zijn 6 hoorcolleges Volwassenendiagnostiek. In het eerste hoorcollege wordt de gang van zaken uitgelegd binnen het Volwassenendeel en wordt de student vertrouwd gemaakt met de werking van de Testmanager MINDS. In de daaropvolgende hoorcolleges komen alle testen aan bod, die met MINDS gemaakt moeten worden en testvormen, die niet met MINDS gemaakt zullen worden, zoals projectiemethoden en semi-gestructureerde interviews. Een van de hoorcolleges zal gaan over competentieprofilering. In de hoorcolleges wordt ingegaan op de beroepsethische en sociale aspecten van volwassenendiagnostiek.

Aansluitend op de hoorcolleges neemt de student deel aan een verplichte practicumgroep om, onder begeleiding, te oefenen met MINDS. De student maakt vervolgens zelf een aantal diagnostische tests. De vraagstelling daarbij luidt: Is mijn persoonlijkheidsprofiel geschikt voor de studie psychologie? Relevante deelvragen zijn: Wat zijn mijn sterke en zwakke kanten? Welke afstudeerrichting past het beste bij mij? Waar moet ik aan werken? De resultaten van deze zelfdiagnose worden in een rapport vastgelegd, dat als eindproduct geldt voor het onderdeel Volwassenendiagnostiek. Ter ondersteuning van deze rapportage wordt een responsie-practicumbijeenkomst aangeboden (optioneel) voor studenten die advies nodig hebben bij het wegschrijven van en rapporteren over hun testresultaten.

Begeleiding van studenten vindt plaats in de vorm van interactieve hoorcolleges, verplichte practicumbijeenkomsten, een optioneel responsiecollege en spreekuren. Voor vragen over het deel Volwassenendiagnostiek kan men terecht op het spreekuur Volwassenendiagnostiek, zie onder.

Toetsing Volwassenendiagnostiek:
De rapportageopdracht Volwassenendiagnostiek wordt via Blackboard bekendgemaakt en telt voor 50% mee in het eindcijfer voor de gehele cursus Psychodiagnostiek. De opdracht Volwassenendiagnostiek dient voor 17 januari 2011 ingeleverd te worden. Bij een onvoldoende bestaat de mogelijkheid binnen twee weken een verbeterde versie in te leveren. Na verbetering kan men maximaal een 6 krijgen. Het rapport wordt beoordeeld volgens het scoringssysteem, dat staat vermeld aan het einde van het rapportagedocument BAPD op Blackboard. Zonder aanwezigheid bij de practicumgroep en zonder het invullen van het informed consentformulier voor wegschrijven van de testgegevens naar een databank, wordt het cijfer voor Volwassenendiagnostiek niet doorgegeven aan de Onderwijsbalie.

Toetsing

Het eindcijfer voor de gehele cursus Psychodiagnostiek wordt voor 50% bepaald door een serie opdrachten Jeugddiagnostiek en voor 50% door de opdracht Volwassenendiagnostiek. Zie toelichting onder beide onderdelen. Voor elk van de opdrachten dient minimaal een 5.5 behaald te worden. Er is slechts één herkansing per opdracht. Voor een opdracht die de eerste keer als onvoldoende is beoordeeld kan maximaal een 6 gehaald worden na herkansing.

De Faculteit Sociale Wetenschappen heeft per 1 januari 2006 het systeem Ephorus ingevoerd dat docenten kunnen gebruiken om werkstukken van studenten systematisch op plagiaat te controleren. Zie ook fraude .

Blackboard

Aanvullende informatie is te vinden op Blackboard.

Literatuur

  • Kievit, Th., Tak, J.A. & Bosch, J.D. (2008). Handboek psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen. Utrecht: De Tijdstroom.
  • Collegestof
  • Opdrachten Jeugddiagnostiek op Blackboard
  • Artikelen en handleidingen voor de testmanager MINDS, voor interpretatie en voor de rapportage van de testresultaten Volwassenendiagnostiek op Blackboard
  • Opdracht Volwassenendiagnostiek op Blackboard

Aanmelden

Studenten dienen zich voor de studieactiviteiten in te schrijven via uSis. Voor de vakken van het eerste semester kan dit in juli / augustus 2010. Inschrijving voor de studieactiviteiten van het tweede semester kan in januari 2011.

Contact

  • Jeugddiagnostiek:




    • Inhoudelijk:
      Mw. Prof. dr. W.C.M. Resing.
    • Praktisch:
      Mw. drs. T. Bosma
      Sectie Ontwikkelings- en Onderwijspsychologie, kamer 3A57
      Tel: +31 (0)71 527 3644
      E-mail: tbosma@fsw.leidenuniv.nl
    • Specifieke vragen over jeugddiagnostiek kunnen worden gesteld aan de docenten of werkgroepbegeleiders van het betreffende onderdeel.
  • Volwassenendiagnostiek:




    • Inhoudelijk:
    • Dr. P.P. Moormann.
      Sectie Klinische, Gezondheids en Neuropsychologie, kamer 2B48
    • Prof. dr. Ph. Spinhoven
      Sectie Klinische, Gezondheids en Neuropsychologie
    • Voor het deel volwassenendiagnostiek is er het gehele jaar door een spreekuur op dinsdag van 11.00-13.00 in kamer 2B48 van drs. H. Jonkman).