Studiegids

nl en

Symbolisme, historische Avant-garde en modernisme

Vak 2012-2013

Toegangseisen

N.v.t.

Beschrijving

Dit college is het tweede in de reeks van stromingen-colleges binnen Film- en Literatuurwetenschap. Het behandelt het laat-negentiende-eeuwse symbolisme, de historische avant-garde bewegingen uit de vroege twintigste eeuw en het modernisme. Symbolistische poëzie en de zintuigen staan centraal in het eerste deel van het college. We bespreken gedichten van Franse symbolisten als Paul Verlaine en Stéphane Mallarmé, Herman Gorters Mei, maar ook theoretische en literatuurhistorische teksten die de specifieke kenmerken van deze stroming belichten.
De historische avant-garde omvat een reeks roemruchte bewegingen als het futurisme, het surrealisme en dada. Hun poëtica berustte op een anti-institutioneel karakter en verzette zich tegen de ‘autonomie’ van de kunst. Dit verzet krijgt gestalte in opruiende manifesten, in klankgedichten, in provocerende museumstukken en in literaire teksten. We lezen een aantal manifesten en bespreken het werk van avant-gardistische auteurs als Vladimir Majakovski, Andre Breton, Kurt Schwitters en Paul van Ostaijen.
De historische avant-garde kan in nauwe samenhang met het modernisme worden gezien, te meer omdat beide stromingen gezien kunnen worden als specifieke reacties op het sociaal-culturele fenomeen van de moderniteit: industrialisering, urbanisatie, economische expansie, de toenemende snelheid van het openbare leven en de daarmee samenhangende veelheid aan indrukken. Enerzijds kenmerken beide stromingen zich door een streven naar formele vernieuwing. Anderzijds onderscheidt het modernisme zich door een extreme subjectivering van literatuur, taal wordt als een ‘tweede huid’ voor het subject, ‘particulier als een vingerafdruk’. Verschillende vormen en aspecten van het modernisme komen aan de orde, alsmede werk van bekende modernistische auteurs als T.S. Eliot, William Faulkner, Franz Kafka, Thomas Mann, Martinus Nijhoff, Luigi Pirandello, Jean Rhys, en Virginia Woolf.

Leerdoelen

Inzicht in de meest invloedrijke stromingen c.q. ontwikkelingen binnen de westerse literatuur gedurende de periode van ca. 1880 tot 1945, en in de theorieën hierover.
Kennis van het symbolisme, de historische avant-garde en het modernisme, en van de relatie van deze stromingen met hun historische context, in het bijzonder de relatie ten opzichte van het sociaal-culturele fenomeen van de moderniteit.
Inzicht in de specifieke literaire procédés, de thematiek en de (politieke) inzet van de drie stromingen.

Rooster

Collegerooster

Onderwijsvorm

Werkcollege

Toetsing

Referaat (10%), mid-term assignment (30%), schriftelijk tentamen (60%)

Blackboard

Lees- en presentatievragen worden via Blackboard bekend gemaakt.

Literatuur

De te lezen theoretische teksten zijn beschikbaar op een collegeplank in de Universiteitsbibliotheek en kunnen aldaar gekopieerd worden. Daarnaast worden verschillende primaire teksten (romans en gedichten) gelezen.

Aanmelden

Aanmelden als student via uSis

Aanmelding voor A la carte en contractonderwijs

Aanmelden A la Carte.
Aanmelden Contractonderwijs.

Contact

Via de docent mw. dr. L. Minnaard

Opmerkingen

Zie ook de eigen website van de opleiding Film- en literatuurwetenschap