Studiegids

nl en

Propedeuse HC ESG (Economische en Sociale Geschiedenis)

Vak 2012-2013

Toegangseisen

-

Beschrijving

Thema’s (onder voorbehoud): de demografische transitie in de pre-industriële periode; volkscultuur versus elitecultuur; handelskapitalisme; economie in de pre-industriële periode; staatsvorming en de opkomst van de burgerij; de industriële revolutie in Engeland; de industrialisatie nagevolgd; arbeidscultuur en vakbewegingen; staat en economie; migratie in de negentiende en twintigste eeuw; tegenculturen.

In het onderdeel Economische en Sociale Geschiedenis komt de sociaal-economische geschiedenis van de pre-industriële en de moderne, industriële samenleving aan de orde. Afwisselend zal per tijdvak eerst een overzicht worden gegeven over belangrijke economische ontwikkelingen en daarna volgt een hoorcollege over de belangrijkste sociale veranderingen en verschuivingen in die periode. De hoorcolleges geven zowel een overzicht van de groei van de Europese economie en de plaats die de Europese economie innam in de wereldeconomie, vanaf het einde van de Middeleeuwen tot op de dag van vandaag als een behandeling van indrukwekkende en ingrijpende sociale verschuivingen. De oude verhoudingen tussen de klassen veranderden ingrijpend, nieuwe machtige groeperingen als de burgerij en de arbeidersklasse lieten hun stem horen en door de omvangrijke migratie van het platteland naar de steden ontstond er een geheel andere sociale structuur met alle gevolgen voor het dagelijkse leven. Tussen 1500 en 2000 verzevenvoudigde de bevolking van West-Europa (van 57 miljoen tot 388 miljoen inwoners), maar de totale productie van goederen en diensten nam zelfs toe met een factor 157 (gecorrigeerd voor inflatie), waarbij het grootste deel van de toename plaatsvond tijdens de afgelopen honderd jaar. De gemiddelde inwoner van Europa is vandaag de dag meer dan twintig keer zo rijk als vijfhonderd jaar geleden. Hoe bestuderen wij een dergelijk indrukwekkend proces van economische groei en sociale transformatie. We zullen achtereenvolgens behandelen: de economie rond de Middellandse Zee in de 15e en 16e eeuw en de demografische transitie in Europa ten de gevolge van grote epidemie; de economische bloei van de Republiek en de sociale en culturele veranderingen in de 17e eeuw; de Britse economie in de 18e en 19e eeuw en de opkomst van de burgerij en de positie van de arbeidersklasse na de Industriële Revolutie. Vervolgens komt de rest van West-Europa aan bod toen het vanaf het midden van de negentiende eeuw begon aan een gezamenlijke inhaalslag. Maar ook zal de sociale ontwrichting en de sociale veranderingen worden behandeld die nieuwe industriële samenleving en de grote migratie veroorzaakten. We zullen ook aandacht besteden aan de Verenigde Staten, die vanaf ongeveer 1875 het technologische leiderschap overnamen en sindsdien niet meer hebben afgestaan. Aan het eind van de collegereeks keren wij terug naar West-Europa in de naoorlogse periode. In deze hoorcolleges staan de debatten centraal die door economisch historici worden gevoerd over de aard en de oorzaken van de ontwikkelingen en de visies die verschillende sociale historici hebben ontwikkeld over de sociale gevolgen van de grote migratiestromen sinds de Tweede Wereldoorlog.

Leerdoelen

Eerste kennismaking met hoofdthema’s uit de economische en sociale geschiedenis. De stof van de colleges is bedoeld als een aanvulling en verdieping van de tekst uit het handboek.

Rooster

Zie rooster

Onderwijsvorm

hoorcollege

Toetsing

Schriftelijk tentamen over de collegestof, het handboek en de artikelen uit de reader.
Deeltentamen 1 en 2 hebben respectievelijk de uSis studiegidsnummers 5771V119AD en 5771V119BD

Literatuur

  • K. Davids en M. ‘t Hart (red.), De Wereld en Nederland. Een sociale en economische geschiedenis van de laatste duizend jaar. (Amsterdam: Uitgeverij Boom. Verschijnt juni 2011)
  • Readerteksten (de leeslijst wordt verstrekt op het college)

Aanmelding

Alle eerstejaars propedeuse-studenten zijn voor het hoorcollege en de reguliere deeltentamens automatisch aangemeld. Alle overige studenten en alle deelnemers aan het herkansingstentamen dienen zich aan te melden via uSis.

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van A la carte onderwijs willen volgen (zonder tentamen), oa. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Contractonderwijs willen volgen (met tentamen), oa. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Contact

Bij de docenten: prof. dr. L.A.C.J. Lucassen of dr. L.J. Touwen