Studiegids

nl en

Staatsrecht

Vak 2014-2015

Toegangseisen

Beginselen van de democratische rechtsstaat.

Beschrijving

We leven in een vrij land. En dat betekent dat we alleen onder strikte voorwaarden door de overheid gedwongen kunnen worden ons anders te gedragen dan we graag zouden willen. In een democratische rechtsstaat bepaalt het recht die voorwaarden, en wordt dat recht gevormd door democratisch gekozen instanties. Het staatsrecht bepaalt welke instanties dat zijn, en onder welke voorwaarden zij hun bevoegdheden mogen uitoefenen. Ons staatsrecht is echter allang niet meer zuiver nationaal van aard. Internationale verdragen, Europees Unierecht en Europese mensenrechten beïnvloeden ons recht op vrijwel elke centimeter. Dit vak, dat voortbouwt op het eerstejaarsvak Beginselen van de Democratische Rechtsstaat, geeft een overzicht van de belangrijkste aandachtsgebieden van het staatsrecht.

Ten opzichte van het vak Beginselen vindt een thematische verdieping plaats in de wijze waarop de beginselen van de democratische rechtsstaat en de binding aan internationale en Europese normen een rol spelen bij de vormgeving van het Nederlandse staatsrecht. Rode draad daarbij, is de grote verwevenheid tussen het Nederlandse, het internationale en het Europese recht. Deze verwevenheid is van grote invloed op de inrichting van en onderlinge verhouding tussen de diverse nationale staatsorganen en staatsmachten (wetgever, bestuur en rechter) en ook op de verhouding tussen de overheid en de burger. Zij heeft bijvoorbeeld consequenties voor de mogelijkheden die de burger heeft om wetgeving en bestuursbeslissingen te beïnvloeden (democratische legitimatie), voor de normering van bestuursoptreden en voor de rechtsbescherming van de burger tegen overheidsbeslissingen.

Het basisonderwijs wordt aangeboden in de vorm van hoorcolleges en casuscolleges (zie ook onder het kopje ‘Onderwijsvormen’). Daarnaast wordt de gelegenheid geboden om individueel of in kleine groep met docenten door te praten over de stof van een bepaalde week. Dat kan in de zogenaamde Q&A sessions, kleinschalige onderwijsbijeenkomsten waarin moeilijke leerstukken nog eens tegen het licht worden gehouden, studenten breeduit vragen kunnen stellen en, hun (tentamen)vaardigheden kunnen trainen. Voor belangstellenden wordt bovendien elke week een atelier aangeboden, waarin een actueel staatsrechtelijk probleem op het terrein van de desbetreffende week onder de loep wordt genomen. De ateliers worden zoveel mogelijk verzorgd door specialisten en praktijkjuristen

Leerdoelen

Doel van het vak:
Verdieping van de in het vak Beginselen van de Democratische Rechtsstaat verworven kennis met betrekking tot de belangrijkste elementen van het Nederlandse staatsrecht: de basisbegrippen, het institutionele (politieke) staatsrecht, de legaliteit van overheidshandelen, de doorwerking van internationaal recht, de rechtsbescherming tegen de overheid en de werking grondrechten. Deze leerstof wordt geplaatst tegen de achtergrond van een minimale rechtsvergelijking met het staatsrecht van andere landen, van de politieke context waarin het staatsrecht functioneert, van de actualiteit, van de invloed van het Europese recht op de staatsrechtelijke verhoudingen en van de normatieve uitgangspunten waarop het staatsrecht berust.

Eindkwalificaties (eindtermen van het vak)

Na afronding van het vak hebben studenten de volgende kwalificaties verworven:

  • U heeft een grondige kennis van en inzicht in de structuur van het Nederlandse staatsrecht en de daaraan ten grondslag liggende beginselen.
  • U kunt, vanuit de normatieve beginselen, kritisch reflecteren op een actuele ontwikkeling in het staatsrecht, al dan niet in hun politieke context.
  • U kunt vanuit een minimale rechtsvergelijking reflecteren op het Nederlandse staatsrecht.
  • U kunt een staatsrechtelijke casus uit de praktijk oplossen, en het staatsrecht gebruiken bij het oplossen van problemen in andere rechtsgebieden. Als er meerdere oplossingen mogelijk zijn, kunt u deze onderling beoordelen op hun juridische kwaliteit.
  • U kunt de kennis, oplossing van een casus of een kritische reflectie op een heldere en overtuigende wijze overbrengen aan een geïnformeerd publiek van medestudenten of professionals: u kunt positie innemen in het juridische debat.

Rooster

Kies voor propedeuse of bachelor en master.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges

  • Aantal à 2 uur: 6
  • Namen docenten: Prof.mr. L.F.M. Verhey
  • Vereiste voorbereiding door studenten: zie Blackboard en werkboek

Casuscolleges

  • Aantal à 2 uur: 6
  • Namen docenten: Mr.dr. J. Uzman
  • Vereiste voorbereiding door studenten: zie Blackboard en werkboek

Andere onderwijsvorm(en)

  • Omschrijving: Q&A sessions
  • Aantal à 2 uur: 7
  • Namen docenten: Nog bekend te maken.
  • Vereiste voorbereiding door studenten: geen (zelfde stof als hoor- en casuscolleges)

Andere onderwijsvorm(en)

  • Omschrijving: Ateliers
  • Aantal à 2 uur: 6
  • Namen docenten: worden nog bekendgemaakt
  • Vereiste voorbereiding door studenten: geen: een bevlogen specialist uit wetenschap op praktijk neemt u mee op een reis door een actuele staatsrechtelijke kwestie.

Andere onderwijsvorm(en)

  • Omschrijving: Tentamentraining
  • Aantal à 2 uur: 1
  • Naam docent: wordt nog bekend gemaakt
  • Vereiste voorbereiding door studenten: grondig bestuderen van alle studiestof

Toetsing

  • Tentamen: 3 uur
  • Nabespreking: 2 uur

  • Omschrijving: Gestructureerde zelfstudie
    Naast de hiervoor genoemde onderwijsvormen, vormt gestructureerde zelfstudie essentieel onderdeel van het vak Bestuursrecht. Dat houdt in dat een deel van de verplichte studiestof zelfstandig dient te worden bestudeerd, zonder dat tijdens de hoorcolleges of casuscolleges uitdrukkelijk op die stof wordt ingegaan.

Toetsing

Toetsvorm(en)

  • Schriftelijk tentamen, bestaande uit 5 open vragen en 1 essayvraag.
  • Bij de berekening van het cijfer tellen de open vragen mee voor 70% en de essayvraag voor 30%

Examenstof
Tot de examenstof behoort de verplichte literatuur, het werkboek en hetgeen behandeld is tijdens hoorcollege, werkgroep en tijdens eventuele andere onderwijsvormen.

Blackboard

Bij dit vak wordt gebruik gemaakt van Blackboard.

Literatuur

Verplicht studiemateriaal
Literatuur:

  • A.W. Heringa e.a., Staatsrecht, Deventer: Kluwer 2011.
  • A.M.M.M. Bots e.a. (red.), Staats- en bestuursrecht. Jurisprudentie 1849-2011, Nijmegen: Ars Aequi Libri (4e herziene editie) (NB: of een actuelere editie indien voorhanden in 2015!)
  • Actuele wetteneditie: Kluwer Collegebundel 2014-2015 of Blauwe VNW 2014-2015

Werkboek:

  • Werkboek Staatsrecht 2014-2015

Reader:

  • Reader Staatsrecht 2014-2015 (literatuur en jurisprudentie)

Aanmelden

De aanmelding verloopt via uSis. Voltijd eerstejaars studenten, die gestart zijn vanaf september 2014, worden aangemeld door het Onderwijs Informatie Centrum.

Contact

  • Vakcoördinator: Mr. J.Uzman
  • Werkadres: Steenschuur, 25 kamer B110
  • Telefoon: 071 527 8924
  • E-mail: j.uzman@law.leidenuniv.nl

Instituut/afdeling