Studiegids

nl en

Benaderingen van literatuur

Vak 2017-2018

Toegangseisen

Geen, maar het verdient wel aanbeveling om de eerstejaarscursus ‘Analyse en interpretatie van proza en poezie’ gevolgd te hebben of ten minste tegelijkertijd te volgen.

Beschrijving

Hoe worden stereotiepe man-vrouwverhoudingen omver geworpen in Charlotte Mutsaers' roman Rachels rokje? Hoe worden misschien ook nieuwe gecreëerd? Welke sociaal-maatschappelijke stemmen zijn met elkaar in dialoog in de roman Menuet van Louis Paul Boon? Wat voor spelletje speelt Gerard Reve precies met zijn publiek wanneer hij in 1974 de Grote Gerard Reve show op televisie brengt? Hoe dwingt de roman Tongkat van Peter Verhelst ons om de veranderende relatie tussen mens, dier, natuur en techniek te overdenken?
Voor het beantwoorden van deze en andere vragen over de werking van literaire teksten bestaan er verschillende benaderingen in de literatuurtheorie. Voor de vraag over Rachels rokje kunnen we terecht bij de feministische literatuurtheorie; de meerstemmigheid van Menuet kan worden geanalyseerd vanuit een Bakhtiniaanse intertekstualiteitsbenadering; Reves ironische opstelling in het literaire veld is te verklaren met de cultuursociologie van Pierre Bourdieu; de mens-dieren en mens-machines in Tongkat kunnen worden geanalyseerd vanuit de post-humanistische literatuurtheorie.

Na het inleidende cursus Analyse en interpretatie, waarin we ons concentreerden op de praktijk en niet lang stil stonden bij de onderzoeksvragen die aan een analyse ten grondslag liggen, gaan we in de meer gevorderde cursus Benaderingen van literatuur uitgebreid in op het hoe en waarom van verschillende benaderingswijzen in de literatuurwetenschap. In de hoorcolleges maak je kennis met de belangrijkste literatuur- en cultuurtheoretische stromingen vanaf het begin van de 20e eeuw. In de werkcolleges wordt vervolgens bekeken hoe de verschillende wijzen van tekstanalyse praktisch in hun werk gaan en oefen je je interpretatievaardigheden. Moderne Nederlandse literaire teksten worden vanuit verschillende theoretische invalshoeken geanalyseerd en geïnterpreteerd.

Leerdoelen

De student(e):

  • kent de belangrijkste cultuurtheorieën en benaderingen van literatuur van de 20ste eeuw
  • is in staat theoretische teksten te lezen en de belangrijkste inzichten en sleutelbegrippen daaruit te reproduceren
  • is in staat de theoretische inzichten en begrippen te herkennen in diverse benaderingen van literatuur
  • is in staat zelfstandig literatuur te analyseren volgens de uitgangspunten van de behandelde benaderingen van literatuur
  • is op grond van kennismaking met de diverse benaderingen in staat de eigen interpretaties van literatuur beter te relativeren en beargumenteren
  • is op grond van kennismaking met de diverse benaderingen in staat historische interpretaties te evalueren en binnen de behandelde benaderingen te plaatsen
  • is in staat een theoretisch onderbouwd literatuuronderzoek te doen en daar schriftelijk over te rapporteren.

Rooster

Zie Rooster BA Nederlands

Onderwijsvorm

  • Hoor- en werkcolleges
  • Zelfstandige literatuurstudie

Studielast

140 uur:

  • 13 uur hoorcollege
  • 13 uur werkgroep
  • 50 uur zelfstudie ter voorbereiding op werkgroep
  • 30 uur werkstuk
  • 32 uur voorbereiden tentamen
  • 2 uur tentamen

Toetsing

Toetsing

1) Weekopdrachten (bijhouden in een dossier), waarvan vier becijferd (50%).
2) Tussen- en eindtoets (gezamenlijk 50%)

Het eindcijfer voor de cursus komt tot stand door bepaling van het gewogen gemiddelde op basis van de deelcijfers, die allebei tenminste een 5,5 moeten zijn.

Herkansing

Alleen het tentamen kan worden herkanst.

Weging

Zie hierboven

Nabespreking tentamen

Uiterlijk bij het bekendmaken van de uitslag van het tentamen wordt aangegeven op welke wijze en op welk tijdstip de nabespreking van het tentamen plaatsvindt. Er wordt in ieder geval een nabespreking georganiseerd indien een student hiertoe verzoekt binnen 30 dagen na bekendmaking van de uitslag.

Blackboard

Blackboard wordt gebruikt voor:

  • het verstrekken van een uitgebreide collegebeschrijving;
  • het op de hoogte houden van studenten van lopende zaken;
  • het verstrekken van studiemateriaal;
  • het inleveren van huiswerk.

Literatuur

Enkele hoofdstukken uit de volgende handboeken:

  • Jan Rock, e.a. (red.), Literatuur in de wereld: Handboek moderne letterkunde, Vantilt: Nijmegen, 2013.
  • Yra van Dijk, e.a. (red.), Draden in het donker: intertekstualiteit, theorie en praktijk, Nijmegen: Vantilt, 2012

Primaire literatuur:
* Louis Paul Boon, Menuet. De Arbeiderspers, Amsterdam, 1955.
* Ferdinand Borderwijk, Karakter. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 1938.
* Maxim Februari, De maakbare man (Prometheus 2013)
* Cees Nooteboom, Rituelen. De Arbeiderspers, Amsterdam, 1980.
* Madelon Székely-Lulofs, Rubber. Elsevier, Amsterdam 1931.
* Peter Verhelst, Tongkat. Een verhalenbordeel. Prometheus, Amsterdam, 1999.

Secundaire literatuur [selectie]:

  • Roland Barthes, ‘De dood van de auteur’ (1968).
  • Pierre Bourdieu,‘Enkele eigenschappen van velden’ (1971)
  • Michel Foucault, ‘What is an author?’ (1969)
  • Donna Haraway, ‘A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century’(selectie, 1983)
  • J.J.A. Mooij, ‘Over de methodologie van het interpreteren van literaire werken’ (1963)
  • Tony Purvis, “Sexualities,” in: Patricia Waugh (ed.) Literary Theory and Criticism (2006)
  • Edward Said, ‘Introduction’ from: Orientalism (1978)
  • William Wimsatt & Monroe Beardsley, ‘The intentional fallacy’ (1946)

Aanmelden

Eerstejaars studenten worden aan het begin van het jaar in werkgroepen ingedeeld.

Voor reguliere hogerejaars bachelor- en masterstudenten geldt dat zij verplicht zijn zich tijdig in te schrijven via uSis voor de hoorcolleges en de werkgroepen.
Algemene informatie over uSis is te vinden op Nederlands en English

Voor alle andere studenten geldt dat de inschrijving verloopt via de studiecoördinator

Aanmelden Studeren à la carte en Contractonderwijs

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Contractonderwijs willen volgen (met tentamen), oa. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Contact

Voor inhoudelijk vragen omtrent deze cursus kun je contact opnemen met Dr. E.A. Op de Beek.

Voor praktische vragen kun je je wenden tot het secretariaat van de Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur/Neerlandistiek. Dit valt onder de Onderwijsadministratie P.N. van Eyckhof 4, kamer 101A. Tel. 071 5272 2144. Het e-mail adres is: osz-oa-eyckhof@hum.leidenuniv.nl.