Studiegids

nl en

Hegels Fenomenologie van de geest

Vak 2018-2019

Toegangseisen

Deze cursus is uitsluitend toegankelijk voor bachelorstudenten Filosofie die de propedeuse hebben behaald, en ten minste 10 EC van de verplichte onderdelen uit het tweede jaar, waaronder:

  • Philosophy of Mind

Beschrijving

Hegels Fenomenologie van de geest is een van de belangrijkste en meest besproken werken in de geschiedenis van de westerse filosofie. Het boek beschrijft de ontwikkeling van de menselijke kennis van zintuigelijke waarneming tot wetenschap en ‘het absolute weten’, en de historische ontwikkeling van de westerse cultuur als een verwerkelijking van vrijheid en rationaliteit.

Latere denkers zagen Hegel als een megalomane metafysicus die dacht alles grijpbaar te kunnen maken binnen een logisch noodzakelijk systeem, maar de enorme ideeënrijkdom van de Fenomenologie – van de dialectische kijk op de ontwikkeling van de geschiedenis tot Hegels ideeën over vrijheid, heerschap en slavernij en de inzichten over religie en kunst – waren van grote invloed op talloze denkers, van Marx en Kierkegaard tot Heidegger, Sartre, Derrida en Žižek.

Leerdoelen

Doelstellingen

Het doel van de cursus is de belangrijkste delen van de Fenomenologie te lezen en te begrijpen binnen de filosofische context, en inzicht te krijgen in Hegels bijdrage aan en voortdurende invloed op de cultuurfilosofie. Hiertoe zal ook ingegaan worden op de verdere ontwikkeling van de westerse filosofie na Hegel en de kritiek op Hegel van denkers als Kierkegaard, Nietzsche, Heidegger, Adorno en Derrida.

Eindtermen

De student die de cursus succesvol heeft afgerond heeft kennis van:

  • de kentheoretische, cultuurfilosofische, historische en politiek-filosofische inzichten in de Fenomenologie van de geest;
  • de plaats die de Fenomenologie inneemt binnen de ontwikkeling en problematiek van het Duits Idealisme en de bredere filosofische context begin 19e eeuw;
  • het belang van Hegels ideeën in de verdere ontwikkeling van de westerse filosofie tot op heden.

De student die de cursus succesvol heeft afgerond is in staat om:

  • een complexe, systematisch opgezette filosofische klassieke tekst in zijn geheel te overzien en in zijn samenhang te begrijpen;
  • de filosofische inzichten en theorieën uit dit werk te bediscussiëren en kritisch te analyseren;
  • de invloed van Hegels werk op hedendaagse filosofische discussies te herkennen en analyseren
  • het geleerde zowel mondeling als schriftelijk op heldere wijze te presenteren.

Rooster

Dag en tijd waarop de cursus wordt aangeboden of een link naar het rooster op de opleidingswebsite. De link naar de roosterpagina kan door de onderwijsadministratie gevuld worden.

Zie Rooster BA Filosofie 2018-2019

  • Filosofie, BA3 – BA Plus-traject of Standaardtraject

Onderwijsvorm

  • Werkcollege

Voor deze cursus geldt een aanwezigheidsplicht.

Studielast

Totale studielast: 10 EC x 28 uur = 280 uur

  • Bijwonen colleges: 13 x 3 uur = 39 uur
  • Bestuderen literatuur: 140 uur
  • Voorbereiden colleges (incl. presentatie): 21 uur
  • Onderzoek en schrijven papers: 80 uur

Toetsing

Toetsing

  • Voorbereiding en aanwezigheid colleges (10%)
  • Presentatie (20%)
  • Mid-term paper (20%)
  • Eindpaper (50%)

Voldoende aanwezigheid bij colleges en voorbereiding van praktische oefeningen is een voorwaarde voor deelname aan de tentamens.

Weging

Het eindcijfer voor de cursus is het resultaat van het gewogen gemiddelde van de deeltoetsen, waarbij het resultaat van een deeltoets onvoldoende kan zijn.

Herkansing

Herkansingen voor de afzonderlijke deeltentamens worden niet aangeboden. De herkansing bestaat uit één toets die de volledige leerstof beslaat, in de vorm van een paper. Het cijfer voor deze herkansing vervangt alle eerder behaalde deelcijfers.

Voldoende aanwezigheid bij colleges en voorbereiding van praktische oefeningen is een voorwaarde voor deelname aan de herkansing. Studenten die de eerste tentamengelegenheid met een voldoende hebben afgesloten kunnen niet deelnemen aan de herkansing.

Nabespreking tentamen

Uiterlijk bij het bekendmaken van de uitslag van het tentamen wordt aangegeven op welke wijze en op welk tijdstip de nabespreking van het tentamen plaatsvindt. Er wordt in ieder geval een nabespreking georganiseerd indien een student hiertoe verzoekt binnen 30 dagen na bekendmaking van de uitslag.

Blackboard

Blackboard wordt gebruikt voor:

  • Het beschikbaar stellen van extra literatuur
  • Het beschikbaar stellen van cursusinformatie
  • Communicatie

Studenten dienen zich in te schrijven op de bij deze cursus behorende Blackboardmodule.
Daarnaast is inschrijving voor de cursus via uSis verplicht (zie onder).

Literatuur

  • G.W.F. Hegel, Fenomenologie van de geest, vert. Willem Visser, Boom, 2013.
  • G.W.F. Hegel, Phänomenologie des Geistes, Meiner Verlag, 1987 of
  • G.W.F Hegel, Phänomenologie des Geistes, Werke band 3, Suhrkamp, 1986.
  • Terry Pinkard, Hegel’s Phenomenology. The Sociality of Reason, Cambridge UP, 1996

Studenten wordt verzocht in ieder geval de Nederlandse versie van de Fenomenologie aan te schaffen. Verdere literatuur wordt beschikbaar gemaakt op Blackboard.

Aanmelden

Inschrijven via uSis is verplicht.
Algemene informatie over uSis vind je op de website

Studenten wordt geadviseerd voor de registratie in uSis het studieactiviteitsnummer te gebruiken. Zie het college- en tentamenrooster onder de kolom "Act.nr".

Aanmelden Studeren à la carte en Contractonderwijs

Niet van toepassing.

Contact

Dr. F.W. Zantvoort

Opmerkingen

Niet van toepassing.