Studiegids

nl en

Preventie en straffen

Vak 2018-2019

Toegangseisen

Dit vak is geen keuzevak. Bijvakstudenten en gaststudenten mogen hier niet aan deelnemen. Alleen studenten van de opleiding criminologie, voor wie dit vak verplicht is, kunnen dit vak volgen.

Beschrijving

In dit vak maakt u op diepgaande wijze kennis met de penologie: de wetenschappelijke bestudering van sancties. Straffen en maatregelen zijn de formele reacties op normovertredend gedrag.
U krijgt inzicht in de verschillende normatief theoretische gezichtspunten, die richtinggevend zijn voor het antwoord op de vragen waarom gestraft wordt, wie gestraft worden, hoe gestraft wordt en hoeveel straf er wordt uitgedeeld. De gangbare retributivistische en utilitaristische morele theorieën over rechtvaardiging en doelen van straf worden als kapstok gebruikt om de belangrijkste penologische vraagstukken en controverses te belichten. Daarbij wordt veelal een brug geslagen tussen de normatief georiënteerde strafrechtswetenschap en de empirische criminologie. Zo komen in onderlinge samenhang telkens de vragen aan bod hoe een interventie gerechtvaardigd wordt, welke doelen worden nagestreefd en of de sanctie het beoogde effect sorteert. Dit levert een kritische beschouwing op van penologische ontwikkelingen en de praktijk van specifieke sancties.
Omdat de legitimiteit van de strafrechtspleging mede afhangt van het draagvlak dat ervoor bestaat bij de bevolking, worden ook de publieke opvattingen over punitiviteit en het contrast tussen rechtspraak en samenleving in meningen over straf voor het voetlicht gebracht.

Dit vak maakt deel uit van de leerlijnen:

  1. Recht, Beleid & Organisatie
  2. Methoden en Technieken
  3. Professionele Vaardigheden

Leerdoelen

Na afloop van dit vak kunt u:

  • klassieke morele theorieën over rechtvaardiging en doelen van straf bespreken, uitleggen en toepassen op de strafpraktijk.
  • de fundamentele conflicten tussen en binnen de morele straftheorieën identificeren en toelichten, zowel op theoretisch niveau als aan de hand van praktijkvoorbeelden.
    aan de hand van empirisch onderzoek factoren die een rol spelen bij straftoemeting identificeren, dit verband verklaren en de wenselijkheid daarvan evalueren.
  • aan de hand van kennis uit de empirische literatuur de effectiviteit van straffen voor het bereiken van de belangrijkste strafdoelen uitleggen en de problemen identificeren en kritisch bespreken.
  • de voorwaarden benoemen en uitleggen waaraan sancties dienen te voldoen om effectief te kunnen zijn voor individuele preventie en dit toepassen op een concrete casus;
  • politieke punitieve retoriek en strafrechtelijk populisme herkennen, verklaren waarom het voorkomt, kritisch analyseren en toetsen aan wetenschappelijk empirisch onderzoek.
  • een experimenteel onderzoek opzetten en uitvoeren naar factoren die samenhangen met punitiviteit van burgers en daarover schriftelijk rapporteren.

Rooster

Kies voor bachelor en master.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges

  • Aantal à 2 uur: 5
  • Namen docenten: Prof.dr. J.W. de Keijser, dr. mr. S.G.C. van Wingerden
  • Vereiste voorbereiding door studenten: bestudering van verplichte literatuur

Werkgroepen

  • Aantal à 2 uur: 5
  • Namen docenten: prof. dr. J.W. de Keijser, dr. mr. S.G.C. van Wingerden
  • Vereiste voorbereiding door studenten:
    De werkgroepen bestaan uit referaten, gevolgd door vragen en discussie, en uit het gezamenlijk uitvoeren van opdrachten. Per werkcollege worden (maximaal) drie referaten gehouden die aansluiten bij thema’s in de voor die week voorgeschreven literatuur. Ieder referaat wordt door een koppel van twee studenten verzorgd. Tijdens de werkgroepen wordt grondige voorbereiding van de opgegeven literatuur voorondersteld, ook bij diegenen die geen referaat houden. Het tweede deel van de werkcolleges wordt besteed aan het actief uitvoeren van (gezamenlijke) opdrachten. Eventuele voorbereiding daartoe wordt tijdig via blackboard bekendgemaakt. Studenten voeren in de weken dat het vak loopt ook een penologisch empirisch onderzoek uit waarvan een beknopt (schriftelijk) verslag gemaakt wordt.

Spreekuur

Toetsing

Toetsvorm(en)

  • Eindtoets: Schriftelijk tentamen bestaande uit essayvragen. Telt voor 85% mee in het eindcijfer.
  • Deeltoets: Paper o.b.v. empirisch onderzoek. Telt voor 15% mee in het eindcijfer.
  • Deeltoets: Referaat. Voor het referaat wordt geen cijfer gegeven, doch deze moet met voldoende worden afgerond.
  • Alle onderdelen dienen voldoende te zijn om het vak te kunnen halen.
  • Wanneer het cijfer voor een of meer van de deeltoetsen een onvoldoende is, dan wordt het laagste cijfer als eindcijfer aan het OIC doorgegeven.
  • De resultaten van de deeltoetsen die met goed gevolg zijn afgelegd, blijven geldig tot en met het collegejaar volgend op dat waarin zij zijn behaald. Hierop bestaat één uitzondering: Wanneer de leerdoelen, inhoud, opzet of toetsing van het vak verandert, kan de vakcoördinator besluiten dat de geldigheid van de betreffende deeltoets op didactische gronden dient te vervallen. Dit zal dan worden aangegeven in de vakbeschrijving van het collegejaar waarin de verandering(en) word(t)(en) doorgevoerd.

Werkgroepverplichting:

  • Het houden van een referaat en uitvoeren van een experiment in groepsverband, waarvan - deels individueel - verslag wordt gelegd in een paper.
  • Actieve participatie.

Regeling herkansen voldoendes
Op dit vak is de regeling herkansen voldoendes van toepassing (artikel 4.1.8.1 e.v. OER) voor zover dit vak onderdeel uitmaakt van het verplicht curriculum van de opleiding (d.w.z. geen vrije keuzevak). Studenten die bij de eerste kans een voldoende eindcijfer hebben behaald, kunnen onder bepaalde voorwaarden het schriftelijke (eind)tentamen opnieuw afleggen. Raadpleeg hiervoor het OIC.

Inleverprocedures
Worden tijdig aangegeven via Blackboard.

Examenstof
Tot de examenstof behoort de verplichte literatuur, het werkboek/de reader en hetgeen behandeld is tijdens hoorcollege, werkgroep en tijdens eventuele andere onderwijsvormen.

Blackboard

Bij dit vak wordt gebruik gemaakt van Blackboard.

Literatuur

Verplicht studiemateriaal

  • Wetenschappelijke artikelen, zie Leidraad en Blackboard.

Aanbevolen studiemateriaal

  • Wordt tijdig aangekondigd via Blackboard

Aanmelden

De aanmelding verloopt via uSis.

Arbeidsmarktvoorbereiding en (studie)loopbaan

Studenten leren binnen dit vak ontwikkelingen en beleid met betrekking tot preventie en repressie van criminaliteit kritisch analyseren. De volgende concrete vaardigheden die in het vak centraal staan, zijn van belang ter voorbereiding op de arbeidsmarkt:

  • Presentatievaardigheden
  • Discussievaardigheden
  • Schrijfvaardigheden
  • Kritisch denken.

Contact

  • Vakcoördinator: Prof dr. J.W. de Keijser
  • Werkadres: Steenschuur 25, kamer C1.05
  • Bereikbaarheid: Op afspraak via het secretariaat
  • Telefoon: (071) 527 74 62
  • E-mail: criminologie@law.leidenuniv.nl

Instituut/afdeling

  • Instituut: Instituut voor Strafrecht & Criminologie
  • Afdeling: Criminologie
  • Kamernummer secretariaat: B3.11
  • Openingstijden: 09.00 – 12.30
  • Telefoon secretariaat: (071) 527 74 62
  • E-mail: criminologie@law.leidenuniv.nl

Contractonderwijs

Belangstellenden die deze cursus in het kader van contractonderwijs willen volgen (met tentamen), kunnen meer informatie vinden over kosten, inschrijving, voorwaarden, etc. op de website van Juridisch PAO. Let op dat er wel voldaan moet worden aan de toegangseisen.