Vanwege de coronamaatregelen kan de onderwijsvorm of tentaminering afwijken. Zie voor actuele informatie de betreffende cursuspagina’s op Brightspace.

Studiegids

nl en

Nederlandse Media en Maatschappij

Vak
2019-2020

Toegangseisen

Geen. Wel wordt bekend verondersteld: Jan Rock e.a. (red.) Literatuur in de wereld. Vantilt, Nijmegen 2013, p 7-97

Beschrijving

De impact van nieuwe media in de moderne tijd is nauwelijks te overschatten: de uitvinding van de boekdrukkunst had een ontzaglijke impact op de reformatie en daarmee op de Godsdienstoorlogen en zeker ook de Nederlandse opstand, het tijdschrift speelde een doorslaggevende rol tijdens de verlichting, de opkomst van het dagblad in de negentiende eeuw droeg bij aan het ontstaan van nationalisme tijdens de negentiende eeuw, radio en televisie veranderden tijdens de twintigste eeuw onze blik op Nederland en de wereld en droegen (paradoxaal genoeg) bij aan het afbrokkelen van de zuilen, het internet gooide onze hele communicatiemodel overhoop terwijl sociale media nu niet meer weg te denken zijn uit het publieke debat.

In deze cursus bestudeer je de belangrijkste mediarevoluties van de afgelopen 500 jaar, van de uitvinding van de boekdrukkunst tot de opkomst van sociale media. De cursus behandelt de verschillende media en de impact die ze hebben gehad op de Nederlandse en Europese maatschappij en cultuur. Hoewel de cursus een historische heldere volgorde zal aanhouden, ligt de nadruk op de functie van een medium in de Nederlandse en Europese cultuur. Wat was en is de functie van boekdrukkunst en boek? Wat was en is de functie van televisie? En zo verder. Zo beginnen we de cursus chronologisch, met de uitvinding van de boekdrukkunst, maar stellen we ons na een historisch-culturele verkenning van de opkomst van het boek en pamflet en de impact hiervan aan het begin van de moderne tijd ook de vraag naar de rol en functie van het boek door de eeuwen heen tot en met vandaag. Op dezelfde manier onderzoeken we niet enkel de opkomst van de krant als nieuwsmedium in de negentiende eeuw, maar stellen we ons ook de vraag wat de rol van de krant vandaag is en hoe sociale media (bijvoorbeeld Facebook, maar inmiddels ook Blendle) rivaliseren met de krant als nieuwsbron.

Leerdoelen

Aan het eind van de cursus herken je de belangrijkste mediarevoluties van de vroegmoderne tijd tot vandaag (brief, boekdrukkunst, tijdschrift, krant, radio, televisie, internet); je kan de hoofdlijnen van deze mediarevoluties uiteenzetten en je kan uitleggen waarom deze mediarevoluties van belang zijn voor maatschappelijke, culturele en politieke veranderingen in Nederland en Europa; meer in het bijzonder. Je kan een cultureel object of debat naar keuze onderzoeken met de aangeleerde mediageschiedenis en theorie. Je kan hierover helder verslag doen in een onderzoeksverslag.

Rooster

Zie Rooster

Onderwijsvorm

  • Hoorcollege

  • Werkcollege

Studielast

  • Bijwonen hoor- en werkcolleges: 2 x 13 = 26 uur

  • Toetsing: 2 x 2 uur schriftelijk tentamen = 4 uur

  • Bestuderen literatuur: 52 uur

  • Voorbereidingen college: 13 x 4 = 52

  • Voorbereiden excursieopdrachten: 2 x 3 uur = 6
    Totale studielast (5 EC x 28 uur) = 140 uur

Toetsing

Toetsing

  • Excursieverslagen (30%)

  • Actieve deelname (10%)

  • Mid-term tentamen (30%)

  • Eindtentamen (30%)

Herkansing

Herkansing van tentamens is mogelijk indien minder dan 5.5 werd behaald.

Inzage en nabespreking

Studenten ontvangen feedback op de de excursieverslagen en kunnen de tentamens inkijken en nabespreken.

Blackboard

  • Via Blackboard worden studenten op de hoogte gehouden van lopende zaken en ontvangen ze cursusmateriaal en specifieke informatie over onderdelen van de cursus.

Literatuur

We lezen o.a. selecties uit de volgende boeken

  • Asa Briggs and Peter Burke, A Social History of the Media: From Gutenberg to the Internet, 3rd edition, Polity, Oxford 2015. (selectie)

  • Benedict Anderson, Imagined Communities: Reflections on the Origins and the Spread of Nationalism, Verso, London 1983 (selectie)

  • Elizabeth Eisenstein, The Printing Press as Agent of Change, Cambridge University Press, Cambridge 1979 (selectie)

  • Henry Jenkins, Convergence Culture: Where Old and New Media Collide, New York University Press, New York 2008 (selectie)

  • Paul Hoefnagel, Geschiedenis van het Nederlands Inhoudelijk Mediabeleid, Amsterdam University Press, Amsterdam 2005 (selectie)

  • Parikka, Jussi. What Is Media Archaeology? Polity, 2012.

  • Malcolm Clanchy: From memory to written record.

Aanmelden

Inschrijven via uSis is verplicht.

Algemene informatie over uSis vind je op de website

Aanmelden Studeren à la carte en Contractonderwijs

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Contractonderwijs willen volgen (met tentamen), oa. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Contact

Voor inhoudelijk vragen omtrent deze cursus kun je contact opnemen met Bram Ieven

Voor praktische vragen kun je je wenden tot het secretariaat van de Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur/Neerlandistiek. Dit valt onder de Onderwijsadministratie P.N. van Eyckhof 4, kamer 102C. Tel. 071 5272 2144. Het e-mail adres is: osz-oa-eyckhof@hum.leidenuniv.nl.

Opmerkingen

n.v.t.