Vanwege de coronamaatregelen kan de onderwijsvorm of tentaminering afwijken. Zie voor actuele informatie de betreffende cursuspagina’s op Brightspace.

Studiegids

nl en

Digitaal editeren van literaire teksten

Vak
2019-2020

Toegangseisen

N.v.t.

Beschrijving

Ons literaire erfgoed kan alleen levend worden gehouden als een nieuwe generatie van specialisten bereid en in staat is edities te maken. Tegenwoordig zijn dat in toenemende mate digitale edities. Wat moet je daarvoor allemaal weten en kunnen en hoe ga je daarbij praktisch te werk? In dit college staan methode en praktijk van de editiewetenschap centraal en reflecteren we op de geschiedenis van het editeren. Uitgangspunt hierbij vormt de Nederlandse literatuur in de breedste zin van het woord (dus ook bijvoorbeeld kronieken en pamfletten) van Middeleeuwen tot heden. Je maakt kennis met een aantal editoriale basisbegrippen en krijgt oog voor de problemen en keuzes waarvoor een editeur zich gesteld ziet. Je doet in dit college praktijkervaring op met het maken van een digitale uitgave. We gebruiken als oefenmateriaal een middeleeuws handschrift van de Roman van Heinric en Margriete van Limborch en een vroegmoderne druk van de Nederlandse vertaling van de Amadis (de langste ridderroman uit de West-Europese geschiedenis) en maken daarbij gebruik van een digitale editietool. Tijdens het college maak je kennis met een aantal spraakmakende editieprojecten en verdiep je je in de voor- en nadelen van het analoog dan wel digitaal uitgeven van literaire teksten. De afsluitende nota bestaat uit een editie (diplomatisch en kritisch, de laatste inclusief woord- en zaakcommentaar) plus inleiding van een tekst of tekstgedeelte naar keuze. Je kunt hierbij je persoonlijke voorkeur volgen door te kiezen voor een bepaald tijdvak: Middeleeuwen (handschriften, middeleeuws schrift), Vroegmoderne Tijd (vroege drukken, zeventiende-eeuws schrift), negentiende of twintigste eeuw (diverse brontypen, modern schrift). Sommige colleges vinden plaats bij de Bijzondere Collecties van de Leidse Universiteitsbibliotheek. Bij het college hoort een excursie naar het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis te Amsterdam.

Leerdoelen

Na afloop van deze cursus kun je:

  • De basisbegrippen van de editiewetenschap hanteren.

  • Uitleggen hoe een editie dient te worden afgestemd op een beoogde gebruikersgroep.

  • De specifieke bronnensituatie die ten grondslag ligt aan de uitgave van een literaire tekst analyseren en beschrijven.

  • Een editie vervaardigen (bronnen opsporen, transcriberen, collationeren, emenderen, annoteren) met gebruikmaking van een digitale editietool.

  • Inhoudelijk geïnformeerd reflecteren op de methoden van de editiewetenschap (analoog en digitaal).

  • Mondeling en schriftelijk verslag uitbrengen van zelfstandig onderzoek gericht op tekstedities.

Rooster

Het betreft een derdejaarsvak dat door de tweedejaars als een van de zes keuzevakken gevolgd kan worden.

Zie Rooster BA3

Onderwijsvorm

  • Werkcollege

  • Excursie

Studielast

Totale studielast 5 EC x 28 uur = 140 uur. Deze is als volgt verdeeld:

  • Bijwonen colleges: 2 uur p.w. x 13 = 26 uur (één van de colleges in de vorm van een excursie)

  • Bestuderen literatuur/kleine opdrachten: 10 x 4,5 uur = 45 uur

  • Twee opdrachten: 2 x 8 uur = 16 uur

  • Studentensymposium (voorbereiding en bijwonen): 8 uur

  • Werkstuk in de vorm van een editie plus inleiding: 45 uur

Deze cursus kost je gemiddeld ruim 6,5 uur week per uur (inclusief het bijwonen van de colleges). Na week 13 heb je nog 53 uur beschikbaar om het college af te ronden (studentensymposium en voltooiing werkstuk).

Toetsing

Toetsing

  • Opdrachten en actieve participatie (15%)

  • Mondelinge presentatie tijdens studentensymposium (15%)

  • Werkstuk (70%)

Weging

Het eindcijfer voor de cursus komt tot stand door de bepaling van het gewogen gemiddelde op basis van de deelcijfers, waarbij een deelcijfer niet lager mag zijn dan een 5,5.

Herkansing

Wie voor het werkstuk een onvoldoende haalt, krijgt een eenmalige mogelijkheid tot herschrijven. Aan het eventueel herschrijven gaat een gesprek met de docent vooraf.

Inzage en nabespreking

Nadat het werkstuk is beoordeeld kan het worden ingezien bij de docent. Hiervoor zal een tijdstip worden afgesproken.

Blackboard

Via Blackboard word je op de hoogte gehouden van lopende zaken en ontvang je specifieke informatie over onderdelen van de cursus.

Literatuur

  • Mathijsen, Marita, Naar de letter. Handboek editiewetenschap. 4e, ongewijzigde oplaag. Amsterdam: KNAW Press, 2010. Digitaal beschikbaar: https://www.huygens.knaw.nl/wpcontent/bestanden/naar_de_letter_4e_oplage.pdf

  • Selm, Bert van, De Amadis van Gaulle-romans. Productie, verspreiding en receptie van een bestseller in de vroegmoderne tijd in de Nederlanden. Leiden: SNL, 2001. (Verkrijgbaar bij de docent.)

Genoemde literatuur hoeft niet van tevoren te worden bestudeerd.
De overige literatuur wordt opgegeven aan het begin van het college.

Aanmelden

Inschrijven via uSis is verplicht.
Algemene informatie over uSis vind je op de website

Aanmelden Studeren à la carte en Contractonderwijs

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Studeren à la carte willen volgen (zonder tentamen), o.a. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Contractonderwijs willen volgen (met tentamen), o.a. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Contact

Voor inhoudelijk vragen omtrent deze cursus kun je contact opnemen met Prof.dr. W. van Anrooij.

Voor praktische vragen kun je je wenden tot het secretariaat van de Opleiding Neerlandistiek. Dit valt onder de Onderwijsadministratie P.N. van Eyckhof 4, kamer 102C. Tel. 071-5272 2144. Het e-mail adres is osz-oa-eyckhof@hum.leidenuniv.nl.

Opmerkingen

Deze cursus kan gevolgd worden als keuzeonderdeel van de minor Europa in de Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd.