Vanwege de coronamaatregelen kan de onderwijsvorm of tentaminering afwijken. Zie voor actuele informatie de betreffende cursuspagina’s op Brightspace.

Studiegids

nl en

Financieel-Economisch Beleid

Vak
2020-2021

Toegangseisen

Geen.

Beschrijving

Het vak Financieel-Economisch Beleid houdt zich bezig met de Nederlandse politiek-bestuurlijke besluitvorming over de deelgebieden van de overheidsfinanciën en het financieel management van publieke sectororganisaties. De cursus behandelt de rijksbegroting (o.a. de verschillende begrotingen en inkomsten), de begrotingsdoelen (o.a. EMU-saldo, houdbaarheidssaldo, collectieve lastendruk), de planning en control van de rijksoverheid (o.a. programma- en apparaatsgelden, Audit) en de financiële verhoudingen tussen het Rijk, de provincies en de gemeenten (o.a. Gemeente- en Provinciefonds, de trap-op-trap-af-systematiek).
Belangrijk is dat de institutionele context, waarbinnen de politieke besluitvorming en ambtelijke beleidsvoorbereiding in Nederland traditioneel plaatsvindt, wordt geanalyseerd. In het vak wordt de financieel-economische theorie geconfronteerd met de politieke en ambtelijke praktijk. Extra aandacht krijgt de positie van het Centraal Planbureau (CPB) in de besluitvorming, zowel betreffende zijn ramingen voor de korte, middellange en lange termijn als zijn doorrekeningen van verkiezingsprogramma’s en regeerakkoorden. In dit verband worden de meest recente Miljoenennota, Middellangetermijnverkenning (MLT) en vergrijzingsstudie behandeld. Ook wordt de invloed van de Studiegroep Begrotingsruimte besproken.
Tevens wordt uitgelegd hoe de planning en control cyclus van de Nederlandse rijksoverheid is vormgegeven, meer specifiek binnen ministeries. En hoe hierbij de verhoudingen tussen de verschillende overheden juridisch en financieel is geregeld.
Tot slot wordt in het vak Financieel-Economisch Beleid expliciet aandacht geschonken aan twee thema’s waarvoor binnen de Nederlandse overheidsfinanciën veel middelen worden gereserveerd en grote garanties afgegeven: de zorg en de woningmarkt. Daarbij vormen de zorg en de woningmarkt duidelijk uitdagingen voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en de stabiliteit van de economie.

Leerdoelen

Doel van het vak:

In dit vak verkrijgt u kennis over en inzicht in de theorie en praktijk van het financieel-economisch beleid van Nederland en de besluitvorming hierover.
Na afronding van het vak:

  • Kent de student de kernbegrippen relevant voor de besluitvorming over de overheidsfinanciën en het financieel management en heeft begrip van de rijksbegroting en relevante CPB-verkenningen.

  • Begrijpt de student de institutionele context van de ambtelijke advisering en politieke besluitvorming in Nederland.

  • Herkent de student de belangrijkste beheersingsmethodieken binnen de rijksoverheid en de verhoudingen tussen de verschillende overheden.

  • Heeft de student inzicht in de uitdagingen voor de Nederlandse overheidsfinanciën en de economie op de middellange en lange termijn.

  • Heeft de student kennis van de gevolgen van financieel-economisch overheidsbeleid voor de (macro-)economie en vaak voorkomende verschillen tussen de economische theorie en de praktijk.

  • Leert de student een beleidsnotitie over een financieel-economisch onderwerp te schrijven en schriftelijk en mondeling een beleidsadvies te geven.

Rooster

Het rooster van dit vak vind je hier.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges

  • Aantal à 2 uur: 7

Werkcolleges (interactief, verplicht)

  • Aantal á 2 uur: 7

Vereiste voorbereiding door studenten: het voorbereiden van de opgegeven literatuur, twee keer een beleidsnotitie inleveren en éénmaal een presentatie houden.

Toetsing

Toetsvorm(en)

Het schrijven van twee beleidsnotities tijdens de cursus (samen 20%), een presentatie in de werkgroep (10%) en ter afsluiting een schriftelijk tentamen met open/essay vragen (70%).

Een onvoldoende voor het schriftelijke tentamen geeft recht op herkansing. De twee beleidsnotities en de presentatie kunnen niet herkanst worden. Onvoldoendes voor de deelcijfers kunnen gecompenseerd worden, een onvoldoende voor het schriftelijk tentamen niet. Behaalde deelcijfers blijven het gehele collegejaar (2020-2021) geldig, de weging blijft gelijk in geval van herkansing.

Examenstof
Tot de examenstof behoort de verplichte literatuur en hetgeen behandeld is tijdens hoorcollege en werkgroep.

Literatuur

Verplicht studiemateriaal

Literatuur:

  • De verplichte literatuur wordt opgenomen in een reader. Per college is aangegeven welk deel van de verplichte stof moet worden voorbereid.

Aanmelden

De aanmelding verloopt via uSis.

Contact

  • Vakcoördinator: Dr. W.D. Bolhuis

  • Werkadres: Kamerlingh Onnes Gebouw, Steenschuur 25, 2311 ES Leiden, kamer

  • Bereikbaarheid: afspraken met de docent kunnen worden gemaakt via het secretariaat van de Afdeling Economie

  • Telefoon: zie hieronder

  • E-mail: economie@law.leidenuniv.nl

Instituut/afdeling

  • Instituut: Fiscale en Economische Vakken

  • Afdeling: Economie

  • Kamernummer secretariaat: B 2.07

  • Openingstijden: 09:00 – 12:00 uur

  • Telefoon secretariaat: 071-527 7756

  • E-mail: economie@law.leidenuniv.nl

Opmerkingen

Geen.