Vanwege de coronamaatregelen kan de onderwijsvorm of tentaminering afwijken. Zie voor actuele informatie de betreffende cursuspagina’s op Brightspace.

Studiegids

nl en

Politieke Filosofie van het Kapitalisme

Vak
2010-2011

Omschrijving

De recente financiële crisis heeft de vraag weer actueel gemaakt hoe te denken over het kapitalistisch systeem. In historisch opzicht is deze belangstelling voor het kapitalisme echter niets bijzonders. Al sinds de opkomst van het kapitalisme in de 18e eeuw wordt intensief over zijn merites gediscussieerd: is het een mensonwaardig systeem, dat de mens uitbuit en van zichzelf en anderen vervreemdt? Of is het kapitalisme het hoogtepunt van economisch vernuft, dat iedereen maximale vrijheid en welvaart garandeert? (of beide, of geen van beide?). In de politieke filosofie bestaat een lange traditie van systematische normatieve reflectie op deze vragen: aan welke idealen moet de inrichting van de economie beantwoorden en slaagt het kapitalisme daarin? In deze cursus behandelen we in vogelvlucht enkele belangrijke momenten in de geschiedenis van dit politiek-filosofische denken. We beginnen met Aristoteles’ opvatting van economie, die een belangrijke invloed heeft gehad op latere denkers. Vervolgens wenden we ons tot Rousseau en Adam Smith, die in hun teksten de opkomst van het kapitalisme in de 18e eeuw probeerden te interpreteren. Daarna staan we uitgebreid stil bij Marx, die de 19e eeuwse kritiek op het kapitalisme zijn meest dominante formulering gaf. Ten slotte bespreken we enkele 20e eeuwse visies op het kapitalisme, en besteden we aandacht aan de recente discussies over marktwerking en de grenzen daaraan.

Onderwijsvormen

Hoor- en werkcollege.

Studiemateriaal

  • Adam Smith, The Wealth of Nations (Modern Library Edition, 1994), ISBN 0679424733

  • Robert Tucker, The Marx-Engels Reader (WW Norton & Co, 1978, 2nd ed.), ISBN 039309040X

  • Fred Hirsch, Social Limits to Growth (iUniverse.com, Inc., 1999), ISBN 1583485996

  • Friendrich Hayek, Law Legislation and Liberty, (Routledge 1982). ISBN 9780415098687

  • Milton Friedman, Capitalism and Freedom (The University of Chicago Press, 2002). ISBN 9780226264219

  • Gosta Esping-Andersen, The Three Worlds of Welfare Capitalism, (Princeton University Press, 1990). ISBN 9780691028576

  • NB Uit de boeken van Hayek, Friedman en Esping-Andersen wordt slechts enkele passages gelezen. Een exemplaar van deze boeken is aanwezig ter inzage in de bibliotheek.

Toetsing

Participatie, geschreven opdracht en eindpaper.

Ingangseisen

Politieke Filosofie

Rooster

dinsdag 1 februari t/m 8 maart, 13.00-15.00 uur, SA37;
en dinsdag 15 maart, 13.00-17.00, 5A42 en
vrijdag 4 februari t/m 11 maart, 9.00-11.00 uur, SA37 (behalve 4 feb 1A47, 18 feb en 18 mrt 0A33, 25 feb 5A42, 4 en 11 mrt SA49 )