Studiegids

nl en

Vechten, bidden en verplegen. Geschiedenis van de geestelijke ridderorden

Vak 2016-2017

Toegangseisen

Er zijn geen specifieke toegangseisen.

Beschrijving

Vechten, bidden en verplegen waren de taken waarop de middeleeuwse ridder- en hospitaalorden zich toelegden. Het waren religieuze broederschappen die zowel priesters als ridders in hun midden opnamen. De bekendste waren de tempeliers, de johannieters en de Duitse Orde. Ze zijn gesticht in de twaalfde eeuw om pelgrims op te vangen en de heilige plaatsen in het door kruisvaarders veroverde Palestina te beschermen. Ze werden echter ook elders ingezet om heidenen en anders gelovigen te bestrijden, onder meer op het Iberische schiereiland en in de Baltische gebieden. Daartoe verwierven ze bezittingen over heel Europa, wat hen op den duur tot machtige corporaties maakte, met veel invloed in Rome en aan de grote vorstenhoven.

In dit hoorcollege wordt niet alleen de bijdrage van de ridderorden aan de kruistochten besproken maar komen ook hun activiteiten binnen christelijk Europa ter sprake: de opbouw van nederzettingen – ook in de Lage Landen – van waaruit hun kastelen in het Oosten en Zuiden van geld en personeel werden voorzien. Daarbij wordt uitvoerig ingegaan op de ontwikkeling van de ook in de Middeleeuwen als controversieel ervaren combinatie van ridder én monnik zijn. Thema’s die aan de orde komen zijn: het ontstaan en religieus-militaire karakter van de ridderorden; hun rol bij de kruistochten en de verdediging van de christelijke grensgebieden; de relatie met begunstigers; hun organisatie en vormgeving van het dagelijks leven; de rekrutering van nieuwe leden; beeld en zelfbeeld; hun economische macht; het dramatisch einde van de tempeliers; en de ontwikkeling van de johannieters en de Duitse Orde na het verlies van het Heilige Land (1291).

Leerdoelen

Algemene Leerdoelen

  1. De student kan relatief grote hoeveelheden informatie organiseren en verwerken.
  2. De student kan kritisch reflecteren op kennis en inzichten uit vakwetenschappelijke literatuur.

Leerdoelen, specifiek voor de afstudeerrichting

  1. De student heeft kennis opgedaan van de afstudeerrichting(en) waartoe het BA-Hoorcollege behoort;

- bij de afstudeerrichting Middeleeuwse Geschiedenis: van de middeleeuwse grondslagen van de Europese geschiedenis; in het bijzonder van etniciteit, staatsvorming, internationale handel en scheepvaart, en contacten met de buiten-Europese wereld.

Leerdoelen, specifiek voor dit BA-Hoorcollege

De student verwerft:
4. Kennis van en inzicht in de ontwikkeling van de geestelijke ridderorden en hun activiteiten, zowel in het Westen als in hun werkterrein aan de grenzen van de christenheid;
5. Kennis van en inzicht in de theorievorming rond de Kruistochten;
6. Kennis van en inzicht in de discussie over de combinatie van religieus leven en het uitoefenen van militair geweld door christenen in de volle en late middeleeuwen.

Rooster

Zie Rooster Geschiedenis

Onderwijsvorm

  • Hoorcollege

Studielast

Totale studielast 5 EC x 28 uur = 140 uur

  • Bijwonen college (2 uur per week): 24 uur
  • Zelfstandige literatuurstudie: 112 uur
  • Tentamen: 4 uur

Toetsing

Alle leerdoelen van het BA-Hoorcollege worden getoetst door middel van twee deeltoetsen:
Deeltoets 1: Schriftelijk tentamen
Deeltoets 2: Schriftelijk tentamen

Weging

Deeltoets 1: 25%
Deeltoets 2: 75%

Het eindcijfer voor de cursus komt tot stand door bepaling van het gewogen gemiddelde op basis van deelcijfers.

Herkansing

  • De herkansing vindt plaats op één tentamenmoment, waarop beide deeltoetsen worden aangeboden. Voor het hertentamen is drie uur gereserveerd zodat, indien nodig, beide toetsen kunnen worden afgelegd.
  • Aan het hertentamen kan alleen worden deelgenomen indien het eindcijfer onvoldoende is; bovendien kunnen alleen onvoldoende deeltoetsen worden herkanst.

Blackboard

Bij dit college wordt gebruik gemaakt van Blackboard voor:

  • Communicatie;
  • Beschikbaar stellen van studiemateriaal.

Literatuur

  • Nicholas Morton, The Medieval Military Orders 1120-1314 (Londen, Routledge 2013) Dit boek zal als handbook voor het college worden gebruikt. Het is niet beschikbaar in de UB, dus studenten dienen het boek aan te schaffen (beschikbaar via alle bekende online boekverkopers).
  • Jonathan Riley-Smith, What were the Crusades? (vanaf de derde druk, Londen 1977-) 65 pp, wordt voortdurend herdrukt.
  • Het tractaat De laude novae militiae van Bernard van Clairvaux: in diverse vertalingen in het Engels beschikbaar op het internet (o.m. bij ORB: On line Reference Books): ca. 5 pp.
  • Jonathan Riley-Smith, ‘Were the Templars Guilty?’, in: Susan Ridyard (ed.), Medieval Crusade (Boydell, Woodbridge 2004) 107-124 (in pdf-file op Blackboard).
  • Anthony Luttrell, ‘The Military Orders, 1312-1798’, in: Jonathan Rily-Smith (ed.), The Oxford Illustrated History of the Crusades (Oxford 1995) 326-364.
  • Helen Nicholson, The Knights Hospitaller (Boydell, Woodbridge 2001) 43-115; beschikbaar via HC-plank in de UB.
  • Jürgen Sarnowsky, Der Deutsche Orden (Beck, München 2007) 42-114. Beschikbaar via HC-plank in de UB.

Aanmelden

Inschrijven via uSis is verplicht.

Aanmelden Studeren à la carte en Contractonderwijs

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Studeren à la carte willen volgen (zonder tentamen), oa. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Contractonderwijs willen volgen (met tentamen), oa. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Contact

Prof.dr. J.A.Mol

Opmerkingen

Geen